ፈጠራውነት

ፈጠራውነት

By Ermias Zere

ሂወትካ ንፈጠራውነት ንጠቃ ካብ ኣብ ኳና ተኾይጣ ተንሳፍፍ እቲ ምንታይ ፥ መፍትሕ ፍጹም ተኽእሎታት ሓቅን ነጥበ መቐይሮን ንስኻ እንኮ ስለ ዝኾንካ።
ሂወት ጽልዋ ነፍሲ ወከፍ ኣማእኪላ ኣብ ማዕዶ እትዕዘብ መድረኽ እያ፡ ሂወት ለመናን ምጽውትናን እተኣምን ተራ ምእመናን ቀጥሪ ኣይኮነትን ኣብ ብዙሕ መናድቓት ውሻጤኣ ሰሓቕን ጓህን እናስተማቐረት ንዘይትፈልጦ ምዕራፍ ንኽትጭብጥ እትጎይ ፈጣኒት ባቡር እያ፡ ሎሚ ኣለኻ ጽባሕ ግን እንድዕልካ ድብል መጠንቀቕታ እናማእከለት ንተጠቃሚኣ ኣብ ማዓሙቕ ፍርሒ እትሸምም ስዉርቲ ጓል የሕድርትና እያ ትመስል ፡ንኽትሕሱ፣ ክትሰርቕ፣ ንኽትልግስ ኮነ ሓቂ ንኸተውክእ በደል ከየምሎቐት ንብሕታዊ ናጽነትካ ብምርዳእ ከም ባህታኻ ክትቅልሰልካ ኣፍደል እተርሑ መላኣኽ ኩሉ ሕብረተሰብ ዓለም እያ ።

ኣብዚ እንነብረሉ እኹል መድረኽ ኣብ ተመኩሮ ባህታን ሰሓቕን ንኽይንዕንድር ብዝተሰርቀ ከፊላዊ ሓሳብ ናብ ክፍሊ ሹቋት ድንቁርና ከም ዓይነ ስዉራን ንግደት ብምፋጻም እንብህግ ስለምንታይ ኢና ?
ምራኣይን ምስማዕን እኮ ብህዋሳትና ጥራይ ኣይኮኑን ዝምርሑ ኪንዮ እቲ ንሕና እንፈጦ ምንቅስቓሳት ህላዌና ንፈጠራውነትን ምጥባብን ዝተዋህቡና ብዙሕ ዝመዐቀኒኦም ጸጋታት ተፈጥሮ ተጠቂምና ኣብ ፍቕሪ ስነጥበብ ብቕኑዕ ትርጉም ክንጽለል ደይነፍቅድ ኪንዮ እቲ ኣብ ውሻጤና ዝተዶጎለ መወዳእታ ክርከቦ ደይክእል ምስጢር ስምዒታትና ደሎ ሓቂ ሒዝና ኣብ መድረኽ ዓለም ብፍሽኽታ ንምንታይ ደይንልሀ፡ ኣብ ሓሙኽሽቲ ስነጥበብ ብሓባራዊ ሕመረት ደይነንገርግር፡ ንተግባራውነትን ርእሰ ፍልልያትን መለለዪ ዓለምለኻዊ ባህሊ ሕብረተሰብ ከም ደናጉላ ኣብ ተኽእሎታትና ንምንታይ ደይነራጽሞም ፍልልያትና እኮ የእማን እዮም፡ ምስ ዝዳቐቁን ዝፈናጨሉን ግን ትርጉም ቅኒት ውህደት ቅኒታቶም ብምእካብ ሓደ ዓይነት ሕመረት መሓዙ እዛ ዓለም ፈጠራውያን ሰባት ይጎድልዋ ኣለዉ መሃዝን ተበላሓትን ተመራመርትን ዝጠፍእሉ ደገምትን ኣጣቓዕትን ወደስትን ዝበዝሕሉ ግዜ ንዘመን እናምጸጾ ይመጽእ ኣሎ ንሎሚ ክነብር ደይክእል ሓንጎል ብኽፋኣታት ውሽቱ ንመጻኢ ምስ ዝሓስብ ደጋምን ወዳሲን እንበር ሓድሽ ነገር ፈጣርን ሰናዕን ገጣምን፡ ዘያምን ክኸውን ኣይከኣሎን እዩ።

ፈጠራውነት ከኣ ንሓድሽ ወለዶ ብሓድሽ መስርሕ እናመረሐ ናብ ዝለዓለ ጎደና ብልጽግና ክመርሕ ዝኽእል ሓደ መሎኮታዊ ሓይሊ ተውህቦ ደቂ ሰባት እዩ ዝመስል ፣ ለውጢ ኣብ ማዓልታዊ ንጥፈታት ሂወትና ናይ ግድን እያ ከተድልየና ለውጢ ንምጥራይ ዘኽእለና መሰረታዊ መንገዲ እንተዳኣ ሃልዩና ኮይኑ ምስጢር ፈጠራውነትን፣ ኩውንነታት ርትዕን ኣብ ግምት የእቲና ናኣወንታውነቶም ብዝተኻእለ መንገዲ ክንጥቀመሉ ምስ እንፍትን እዩ ። እንባርከስ ስነ ምከና ፈጠራውነት ረብሓ ነታ ጽባሕ ንግሆ እትስራሕ ኤርትራ ናብ ዝላዓለ ድረጃ ጽፍሒ ከደይባ ዓቕሚ መታን ክህልዎ ኣብ ሎሚ ኮይና ብእንዓሞ ስራሕ እዩ ንጽባቓኣ ኣጉሊሑ ጽባሕ ከርእዮ ዝኽእል ።

ፈጠራውነት (creativity)
nature gives body energy that is creative . It becomes destructive only when its obstructed,when no natural flow is allowed.
ፈጠራውነት እቲ ሙኡዝ ሽታ ናይ ናጽነት እዩ ፣ ፈጠራውነት እቲ ዝዓበየ ዓለወኛ ዝኾነ ባእታ እዩ ኣብ ህላወ እዛ ዓለም፣ ዝኾነ ነገር ንኽትፈጥር እንተዳኣ ኾይንካ ብመሰረቱ ነቶም መሰናኽል ክኾኑኻ ዝግቦኦም ኩነታት ጨሪስካ ከተጥፎኦም እዩ ዝግባኣካ እንተዘየለ ግን እቲ ፈጣራውነትካ ካብ ድጋመ ስንዖ ሓሊፉ ሓድሽ ምህዞ ክኸውን ኣይካሎን እዩ፣ እንታይዳኣ ልክዕ ከም ናይ ካርቦናት ቅዳሕ እዩ ክረአ ዝካኣል። ፈጠራዊ ክትኮነሉ ዘኽእለካ መንገዲ እንተዳኣ ሃልዩ ኮይኑ ግን ኣብ ውልቃውነትካ ተሞርኪስካ ብእትዓሞ ባህግን ምንዮትን ባህታኻ ምስ ዝህልው እዩ ፣ምኽንያቱ ምስ ናይ ስነየእምሮ ስርዓተ ሕጊ ደይምኽታል ኣምር ደለዎም ሕብረትሰብ ኮይንካ ዝኾነ ነገር ክትፈጥር ኣጸጋሚ ስለ ዝኾነ ። እዞም ከምዚ ዓይነት ሰባት ፈጠራውያን ክኾኑ ኣይክእሉን እዮም፣ ኣብ ተጎታቲ ዝኾነ ሂወት ከኣ ይነብሩ ፣ እዚ ማለት መቐረት ሳዕሲዒት ኮነ ደርፊ ፣ ተላ ኾነ ፍስሃ ከስተማቕርዎ ዕድል የብሎምን ግን መካኒካዊ ዝኾነ ሰረት ብምሓዝ ሰዓብቲ ድሑር ኣጠማምታ ክኾኑ እዮም ዝግደዱ ።

ሓደ ፈጠራውነት ደለዎ ሰብ ነቲ ኣቐዲሙ ዝተዳለወሉ ንቑጽ መንገዲ ብዘገምታ ክጓዓዞ ኣይመርጽን እዩ ፣ ናይ ገዛእ ርእሱ መንገዲ ግና ከናዲ እዩ ዝግቦኦ ናይ ግድን ውን ኣብ በረኻታት ሂወቱ ጥያቐታት ከብዝሕ እዩ ዘለዎ ፣ በይኑ ውን ኣብ ኣተሓሳስባ ሉኡላውነቱ ክጓዕዝ እዩ ዝምረጽ፣ ካብቲ ዝሰንከለ የእሙሮ ሕብረተሰብ ክንጸል ኣለዎ ካብ ዝተኣኻኸበን ዝጋዕገዐ ስነ የእሙራዊ መንገድታት ከቋርጽ ኣለዎ፣ እቲ ዝተኣኻኸበ ሓንጎል ኣተሓሳስባ እቲ ዝተሓተ ደረጃ ዝስራዕ እዩ ኣብዛ ዓለም ዋላ ውን ዝበዝሑ ኣብድታት ናይዘዓለም ስልጣናቶም ንኽናውሑ ዕሽነት ክጥርንፉ እዮም ዝኸርሙ ። ግን ከኣ እቲ ናይ እኩባት ስነ ሓሳብ ርእሱ ዝኻኣለ ናይ ባዕሉ ግቦ እዩ ዘለዎ ፣ ይኹን ዳኣ እንበር ሰባት ግን ከኣ የኽብር እዩ፣ ሰባት ውን ይሙጉስ እዩ እንተዳኣ ህዝቢ ንመገድታት ሓባራዊ ኣተሓሳስባ ቅኑዕ ምዃኑ ካኣምኑሉ ተገዲዶም ።
ካብ ረቂቕ ተገዳስነቱ ድወጸ እዩ ነይሩ ኣብቲ ሕሉፍ እዋናት፣ እቶም ዝተፈላለየ ዓይነት ፈጠራውነት ከርእዩ ዝኽእሉ ሰባት ከም ኣብነት ደረፍቲ ፣ ቀባእቲ ፣ ዘየምቲ፣ ሳኣልቲ ፣ ከሙኡ ውን ጽሓፍቲን ሰነድትን ክብረቶም ገኒኑ ከይረአ ።

ካብቲ ክብርታቶም ተቐንጢጦም እዮም ከም ሰበኽሳግም ኣብ የእምሮ ዓለም ዝነብሩ ኔሮም ምክንያቱ እንከይተነጸሉ ከምጽእዎ ዝኽእሉ ሓድሽ ፈጠራውነት ስለ ዘይነበረ፣ እዚ ከኣ እዩ እቲ ምስጢር ቀንዲ ፈጠራውነቶም ዝነበረ ፣ እንተዳኣ እንታይ ይብለካ ከምዘለኹ ሓቂ ኮይኑ እንተተሰሚዑካ ብድሕሪኡ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብውልቃውነቱ ክነብር ይኽእል እዩ፣ ስለዚ ተመላላኢ ሂወት ደይኮነስ ሓደሽቲ ኣተሓሳስባ ድእመነሉ ዓለም ይፍቀር ፣ በተሓሳስባ ካሎኦት ሰባት ዝተሰርሐት ሂወት እንታይ ክተዓብሰልካ ትኽእል እናወነንካያ እንከለኻ ዝሰኣንካያ ፍጡር ኢኻ ዘለኻ ኣብዚ ነጥቢ ኻኣ ንስኻ ደጋሚ ሓሳባት conventional ኮይንካ ኢኻ ትርከብ ።

ቃልሰይ ንሓባራውያን ኣራእስን ሓንጎላትን ደቂ ሰብ ኣፍሪስካ ናብ ውልቃውነታዊ ናጽነታቶም ምብጻሕ እዩ ፣ ኣብዚ ደረጃ ምስ ተበጽሐ ከኣ ጸገም ከቋረጽ እዩ ፣ ክነብር ዝደለየ ወዲ ሰብ ውን ከም ባህቱ ክነብር ክኽእል እዩ ። ከማን ሰባኣውነት ኣብ ናይ ብሓቂ ልደቱ ክውለድ እንተኾይኑ እንኮ ኣብታ ማዓልቲ እቲ ውልቃውነት ዝኽበረላ እያ ፣ ምኽንያቱ በይንኻ ከይመሰልካ ሕብረተሰብካ ኮነ ዓለምካ ክትመስል ስለ ዘይካኣል። ግደ ሓቂ ግን ሰባኣውነት ክሳዕ እዛ ሰዓት እዚኣ ክሕረስ ኣይተኻእለን ዘሎ ገና ክሳብ ሕጂ ውን ኣብ ማህጸን ዘሎ ይመስል ፣ እቲ ሰባኣውነት ኮይኑ ክራኣየካ ዝኽእል ኣብተግባር ኩሉ መታላሊ ወይም መስሓቲ hocus-pocus እዩ ክሳዕ ውልቃዊ ናጽነት ነፍሲ ወከፍ ሰብ ክዋሃብ ዘይተኻእለ፣ ፍጹምነቱ ዝሓለወ ናጽነቱ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ነብሱ ዝመስለሉ ግዜ ክሳዕ ዘይተረኽበ ፣ ከሙኡ ውን ኣብቲ ነብሰ ንቕሓቱ ኣሚኑ ክነብር ክሳዕ ደይሓለነ ፣ብርግጽ ከኣ ኣብ ናይ ካሎኦት ናጽነት ጣልቃ ክሳዕ ዘይኣተወ ነፍሲ ወከፍ ውን ኣብ ነንሕድሕዱ ክሳዕ ዘይተኣታተወ ፣ ህላውነት ሰባኣውነት ክህሉ ኣይክእልን እዩ።

ግን ከኣ ኣብቲ ሕሉፍ ግዚያት ነፍሲ ወከፍሰብ ኣፍንጩኡ ናብ ናይ ነፍሲወከፍ ሰብ ዝተኣሳሰር ጉዳይ ኣተፋኒኑ እዩ ከማን ናብ ፈጺሞም ውልቃውያን ዝኾኑ ነገራት ኣብ ዛዕባ ሕብረተሰብ ካኣትዉ ዘይግቦኦም ኢዱ ከእቱ ወዲሰብ ጣልቃ ተራእዩ እዩ፣ ናኣብነት ኣብ ፍቕሪ ምስ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ጎርዞ ክትወድቕ ትኽእል ኢኻ እዚ ማለት ምስ ሕብረተሰብ ከተኣሳስሮ ዘይከኣል ጉዳይ ኮይኑ ኣዝዩ ውን ናብ ውልቃውነታዊ ዝቐረበ ነገር እዩ፣ ከም ናይ ዕዳጋ መሸጣ ውን ክኸውን ኣይካሎን እዩ ። እንተዳኣ ክልተ ተፋቐርቲ ናይ ሓባር ናብራ ክነብሩ ፈቲኖም ኣብ ፍቕሪ እቲ ሕብረተሰብ ናብዚ ጉዳይ ከም ጣልቃ ክሳተፍ ዘኽእሎ ጉዳይ ፍጹም የለን ግን እቲ ሕብረተሰብ ምስ ኩሉ ናይ ሓባራውነቱ ኣብ ንእሽተይ ጉዳይ para-phernalia ጣልቃውነቱ ብቕትታዊ ይኹን ብዘይቀትታዊ መንገድታት ተሳታፍነቱ ከዕዝዝ እዩ ድረአ ፣ ናይሕጊ ኣባላት ይኹኑ ፖሊስ ኦፊሰራት ኣብ መንጎ ፍቑራት ይርከቡ፣ ፈረድቲ ኣብ ልዕሊ ነብሰ መጻምድቲ ጉዳያት ከዳቕቑ ይፍትኑ እዚታት ግህሰት ከይኣክል ሕብረተሰብ ባዕሉ ርእሱ ድኻለ ሞሎኮታዊ ሓይሊ ማለት ፈጣሪ ኣብ ጣልቃ ናታቶም ንኸኣቱ ብግዴታ የስገድዱ ብመስረት ባህልን ሃይማኖትን ።

ሰባኣውነት ኣብዚ ደረጃ ሓድሽ መሬት እዩ ዝደሊ ደሎ ንሱ ኸኣ ሙሉእ ናጽነት ዝተወከላ መሬት ፣ ካብ ካሎኦት ዝፈረየ ክልሰሓሳብ ዝውንን ሰብ ግን መልሰተግባር ናይ ካሎኦት እዩ ፣ ኣገዳሲ መልሰተግባር ከኣ ይመስል እቲ ናተይ ራኢ እንተዳኣ ተዓዊቱ ብድሕሪ እዚ ብሕብረተሰብ ዝተመስረሐ ርእሲ ኣይክህልውን እዩ ምኽንያቱ ሓሳባት ኣብ ውልቃውነት ስለ ክምስረቱ ዝግቦኦም ፣ ብድሕሪ እዚ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ንቐሊሉ ኣብ ገዛእ ነብሱ ክነብር ክጅምር እዩ፣ ብርግጽ ምስ ዝኾነ ሰብ ውን ጣልቃ ታኣትወሉ ጉዳይ የለን ግን ብመሰረት ርዲት ትርጉም ሂወትካ ኣብ ገዛእ ባዕላዊ ትሕዝቶታትካ ክትነብር ኢኻ ትቕሰብ ።

ኣብዚ ካኣ እዩ ክህሉ ዝኽእል እቲ እንኮ ፈጠራውነት ገዛእ ርእስኻ ፣ ፈጠራውነት ማለት ከኣ ሙእዝ ሽታ ውልቃዊ ናጽነት እዩ
( the creator can not follow the well trodden path. He has to be a dropout from the mob mind ,from the collective psychology)

About the Author:

My name is Ermias Zere. I was born in Asmara on Feb/24/1993; graduated from Law department under SMAP institute training and education. I served as kind of Co writer of daily magazine for a 3 month in the ministry of information . Now I am a journalist of radio program in Germany which is known radio Leinehertz 106.5 about ( refugee in air ).

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s